Lún sụt do tải trọng lệch
Sáng ngày 1/4 tại hiện trường ngôi nhà 5 tầng bị đổ (47 Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội), KS Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đã có mặt để tìm hiểu, phân tích về hiện trạng ngôi nhà.
Sau khi quan sát cũng như lấy ý kiến của người dân quanh khu vực này, KS Trần Ngọc Hùng bước đầu phân tích như sau: Theo thông tin người dân xung quanh khu vực này cho biết, gốc nhà chỉ có 3 tầng, nhưng sau 2 lần thay đổi chủ thì cơi nới thành 5 tầng rưỡi bao gồm cả gara. Với tải trọng ban đầu chỉ có 3 tầng lại nâng lên thành 5 tầng là rất có vấn đề. Bởi móng chỉ đủ tải cho 3 tầng nay lại phải "cõng" số tầng gần gấp đôi.
| Ông Nguyễn Đăng Tâm, người dân sống gần căn nhà sập khẳng định, trước đây khu vực xung quanh căn nhà bị đổ này là đồng ruộng và hồ. Do chủ quan nên các nhà này chỉ xây dựng móng nông. Chứ sau này nhiều người đã xây dựng móng bè cùng cột trụ thì khó đổ hơn. Đối với khu vực này, những nhà riêng lẻ khi xây dựng cần có giấy phép mới được xây. Nhưng thực tế hiện nay cho thấy, tình trạng xin giấy quá lâu nên nhiều nhà cần sửa chữa cứ tự động làm, khi cơ quan chức năng đến kiểm tra thì chấp nhận chịu phạt. |
Điều đặc biệt, theo các ảnh lưu giữ lại thì ngôi nhà nằm ở phía ngoài ngõ nên có phần con sơn hay còn gọi là phần ban công được thò ra ngoài tức là tải trọng bị lệch sang một bên. Các con sơn này nếu tính toán không sai số nhiều thì 3m ngang với 20m chiều dài sẽ chiếm đến 60m2. Sức nặng của khối bê tông làm ban công này làm ngôi nhà càng nghiêng hơn.
Không phải là nhà khung chịu lực
Cùng với sức nặng của căn nhà thì độ lún của căn nhà cũng cần nói đến. Ngôi nhà được xây trên nền đất yếu bởi trước đây là khu vực đồng ruộng và bùn. Hiện nay, dù bề mặt có vẻ chắc chắn nhưng toàn bộ khu vực này khi đào xuống khoảng 10 - 12m thì chỉ toàn là bùn.
Cùng với quan sát đống đổ nát, KS Trần Ngọc Hùng cũng nhấn mạnh rằng, căn nhà này không phải là nhà khung chịu lực. Bởi trong đống bê tông, gạch vữa kia không có cột bê tông dài đổ ngả từ dưới móng lên.
Thông thường nếu có hệ thống dầm, cột chịu lực tốt thì khi bị sập đổ, những dầm cột này sẽ phải còn vết tích nhất định, chẳng hạn như một phần hay cả cột bê tông dài sẽ đổ nghiêng, nằm lẫn trong đống đổ nát, thậm chí còn trơ cả lõi thép ra. Điều này có thể khẳng định nhà dùng biện pháp tường xây chịu lực và giằng, sau đó cải tạo nên cấy thêm cột để trụ.
Cũng theo vị chuyên gia này, từ việc kết cấu ngôi nhà có 3 tầng, sau đó cơi nới thành 5 tầng rưỡi cùng với việc kinh doanh thì việc thay đổi kết cấu chung phía trong ngôi nhà là điều chắc chắn. Ví dụ, để tiện bán hàng nên khi sửa chữa có thể xảy ra tình trạng trụ, giằng hoặc cột gạch sẽ bị thay thế, loại bỏ nhằm lấy không gian rộng. Điều này cũng khiến căn nhà bị yếu đi.
| Luôn có sự khác biệt giữa bản vẽ và thực tế Tòa nhà 5 tầng ở đường Huỳnh Thúc Kháng bỗng nhiên đổ sập cho thấy, chất lượng xây dựng nhà nhiều tầng, đặc biệt là nhà nhiều tầng do người dân tự xây dựng đã đến hồi báo động. Có một thực tế là đối với các công trình do người dân tự xây dựng luôn có sự khác biệt giữa thiết kế xin phép với quá trình xây dựng thật. Thông thường khi làm thiết kế để xin phép, những bản thiết kế này bao giờ cũng rất "chuẩn", rất đúng yêu cầu kỹ thuật. Nhưng trong quá trình xây dựng, bao giờ những bản thiết kế này cũng bị "lệch" đi ít nhiều. Ví dụ, trong thiết kế xin phép là 5 tầng, nhưng khi công trình hoàn thiện thì lại thành 6 tầng, trong thiết kế không có ban công, nhưng khi ngôi hoàn thiện lại thấy ban công "chìa ra"... Điều đáng nói, hiện nay quá trình giám sát xây dựng (có đúng với thiết kế ban đầu, có đảm bảo chất lượng...) đối với những nhà nhiều tầng do người dân tự xây dựng gần như bị bỏ ngỏ. KTS Trần Quốc Bảo (Giảng viên chính khoa Kiến trúc & Quy hoạch, Đại học Xây dựng Hà Nội) |