Báo Tuổi Trẻ: Khi nhà báo bị đánh

TT - Khi không thể chối cãi mãi được nữa, chính quyền tỉnh Hưng Yên bắt đầu lấy làm tiếc về việc lực lượng cưỡng chế ở Văn Giang đánh người.

>> Công an Hưng Yên mời 2 nhà báo VOV làm việc

>> Xem toàn bộ hồ sơ vụ việc ở Văn Giang

Thật trớ trêu, người bị đánh đòn đau lại là hai nhà báo từ trung ương. Mặt mày sưng húp rồi cũng sẽ lành, song nỗi đau tinh thần sẽ mãi ê ẩm với cảnh đánh đập hung tợn này.

Các cơ quan báo chí nước ta rất dè dặt, chưa dám phanh phui những nhức nhối ẩn sau vụ thu hồi đất mang tính kinh điển này.

Một ống kính bí hiểm đã chộp lấy cảnh hành hung, sau khi được tung lên mạng, đoạn video clip lan truyền nhanh chóng, dần dần lộ ra danh tính của các nạn nhân. Không có đoạn video clip đó, không có sự phản ứng của công chúng, nếu người bị hại cũng cam nín lặng, ai dám tin rằng ở đất nước chúng ta hàng chục dân phòng và cảnh sát lại xúm vào đánh hội đồng một người không có khả năng kháng cự giữa thanh thiên bạch nhật.

Người ta bảo ánh nắng làm chết vi trùng. Bưng bít thông tin chỉ làm cho sự gian trá lên ngôi. Ngày nay với chiếc điện thoại di động bé xíu, một người nông dân vốn quen cày cuốc bỗng chốc có thể trở thành nhà báo công dân. Mẩu video clip trở thành chứng cứ buộc chính quyền tỉnh Hưng Yên phải đối mặt với sự thật, đối mặt với trách nhiệm giải trình.

Chính phủ đã nhiều lần tuyên bố xây dựng một chính quyền minh bạch. Báo chí là một trụ cột góp phần tạo nên sự minh bạch ấy. Muốn làm được điều đó, nhà báo phải có quyền được an toàn, được tự do hành nghề. Luật pháp Việt Nam không hề thiếu những cam kết đó.

Đối mặt với những thế lực không ưa sự minh bạch, nguy cơ nhà báo bị cản trở tác nghiệp tự do, bị mua chuộc, bị đe dọa hoặc thậm chí bị đánh là những rủi ro nghề nghiệp thường thấy. Theo một nghiên cứu của Liên hiệp các Hội KH-KT Việt Nam công bố tháng 10-2011, có tới 12 loại hành vi cản trở báo chí tác nghiệp rất phổ biến ở Việt Nam. Trong số các hành vi cản trở đó, đe dọa, giữ người, khủng bố tinh thần nhằm vào cá nhân và người thân trong gia đình nhà báo, trả thù phóng viên do viết bài phanh phui tiêu cực là các hành vi thường xảy ra. Vì lẽ ấy, dấn thân cho một nền báo chí trung thực và có trách nhiệm trước công chúng quả thật là một cam kết không kém phần nguy hiểm.

Hành vi hành hung nhà báo không chỉ làm tổn thương sức khỏe, tinh thần, danh dự và nhân phẩm của cá nhân người bị hại. Đằng sau báo chí là hàng triệu người dân với quyền được biết về những gì đang xảy ra trên đất nước này. Mỗi nhà báo bị đánh là ẩn chứa một mưu đồ bưng bít thông tin. Không được biết, không được bàn thì khó giám sát, quyền lực thật sự của nhân dân sẽ bị cản trở ngay từ quyền được tiếp cận thông tin. Vì lẽ ấy, những hành vi hành hung nhà báo cần bị nghiêm trị bởi pháp luật và lên án bởi toàn xã hội.

Hai nhà báo bị đánh ở Văn Giang, thêm một lời cảnh báo để xây dựng một chính quyền mạnh. Chúng ta cần chung tay xây dựng một xã hội có năng lực phản kháng chống lại những điều ác, bất công vẫn còn nhởn nhơ tồn tại.

PHẠM DUY NGHĨA

Nguồn: http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Thoi-su-suy-nghi/491372/Khi-nha-bao-bi-danh.html

Đối thoại và cưỡng chế

Chỉ hơn 2 tháng, đã có 2 vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng và Văn Giang rúng động cả nước. Nhà chức trách của Hưng Yên khi chỉ đạo cưỡng chế ở Văn Giang chỉ chú ý rút kinh nghiệm vụ Tiên Lãng về mặt tổ chức bạo lực …mà không chú ý đến các mặt đạo lý, pháp lý và thuyết lý.

Cả ba cái lý đó gói gọn bằng mấy câu của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài Dân vận: “Bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với  hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành”. Ngày nay, nội dung đó được diễn đạt là “Đối thoại với dân”. Tiếc thay, có những trường hợp công bộc của dân chưa thực sự làm được điều này.

Trong vụ Tiên Lãng, một quan chức nhận xét, người dân vùng này trước đây rất hiền hòa. Dường như ông nghĩ rằng, bỗng dưng người dân bị biến chất hóa ra hung dữ! Lẽ ra, phải đặt câu hỏi: Vì sao có hàng ngàn vụ khiếu nại tố cáo, trong đó 70% liên quan đến đất đai và việc cưỡng chế đã  xảy ra khắp nơi, kể cả  Hà Nội và TPHCM? Câu trả lời không quá khó: Luật Đất đai 1993, Điều 27 quy định: “Trong trường hợp thật cần thiết, Nhà nước thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại”. 

Điều luật tiếp theo có những điều kiện ràng buộc ngăn chặn các nhà chức trách lạm quyền. Đến Luật Đất đai sửa đổi 2003, Điều 39, các công trình đầu tư có mục đích “quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng” được định nghĩa là “những dự án đầu tư có nhu cầu sử dụng đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt”. Định nghĩa này  giúp các nhà đầu tư không còn cần trực tiếp thương lượng với nông dân. Bộ máy công quyền có nhiệm vụ làm việc này thay cho họ.

Thu dọn sau vụ cưỡng chế tại Văn Giang, Hưng Yên 

(ảnh: báo Pháp luật TPHCM)

Nói chung, người dân bị giải tỏa, tiền đền bù không đủ cho họ tái định cư và  tạo ra được việc làm mới. Việc trao cho bộ máy công quyền giúp nhà đầu tư đền bù (chứ không phải mua lại) đất thu hồi không cần được nông dân thỏa thuận, còn là một kẽ hở lớn trong việc phòng, chống tham nhũng.

Hiến pháp 1992 hiện hành, Điều 18 quy định: “Nhà nước giao đất cho các tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài”. Trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia, Điều 23 của Hiến pháp quy định trưng mua, trưng dụng theo luật và trả cho người dân theo giá thị trường. Vì vậy, các dự án đầu tư phải đền bù trên tinh thần của luật định.

Đồng nghiệp Báo Dân Trí có bài viết: “Phải cưỡng chế không thể gọi là thành công”. Ý kiến đó rất đúng. Được biết, luật pháp thời xưa, việc “cưỡng chế chấp hành” chỉ áp dụng với đối tượng phải thi hành những điều tòa án đã phán quyết. Hiện nay, biện pháp cưỡng chế quá rộng, chỉ cần một quyết định hành chính của chính quyền cấp huyện.

“Nếu dân sai phải thuyết phục”, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng gợi mở hướng suy nghĩ, tìm cách bỏ hình thức cưỡng chế như hiện nay, hoặc chí ít là những vụ gây ra khiếu kiện đông người thì không nên cưỡng chế. Bởi nó không hợp với bản chất của chính quyền của dân, do dân, vì dân, trái hẳn với tư tưởng Hồ Chí Minh.

Theo Tống Văn Công

Lao Động

Dẫn theo: http://dantri.com.vn