Nhớ em!

Mưa buồn giăng kín lối đi xưa, 

Những tin nhắn như đi về lạc lối 

Lòng nhung nhớ nơi vạn nẻo đường xa

Mắt trông về một thời tiếc nuối. 

Dáng em đó. Hồ Tây. Liễu rủ đầy, 

Thướt tha mãi lòng anh câm lặng 

Ánh trăng tròn phủ mãi dáng ai, 

Ấp ủ hoài chuyện tình thơ mộng. 

Anh nhớ em. Đêm nay rất nhớ 

Dù mưa giông, sấm chớp bão bùng 

Anh nhớ em. Thật nhiều người có biết

Muốn bên em thỏa nỗi chờ mong. 

Một vũ khí sắc bén bị bỏ quên

Thời gian qua, trên các trang mạng xã hội đã xuất hiện không ít những tranh cổ động kêu gọi tinh thần đoàn kết, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam có sức lan toả rộng rãi trong cộng đồng, gợi nhớ lại một thời hoàng kim của tranh cổ động chính trị trong hai cuộc kháng chiến. Đáng tiếc, thứ vũ khí sắc bén cổ vũ tinh thần dân tộc đó đã bị bỏ quên suốt một thời gian dài.

Người lính xung kích

Từ câu chuyện tranh cổ động biển Đông, gợi cho chúng ta nhớ lại thời "hoàng kim" của tranh cổ động Việt Nam từ trước tới nay, đó chính là giai đoạn chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Thời đó, tranh cổ động luôn được coi là " Người lính xung kích" trên mặt trận tư tưởng, chính trị, xã hội- một vũ khí sắc bén mà nhà nước ta đã sử dụng cực kì hiệu quả trong hai cuộc chiến tranh thần thánh của dân tộc. Không ai khác, chính Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sau thời gian bôn ba ở nước ngoài về cũng đã chấp bút để mở màn cho phong trào vẽ tranh cổ động phục vụ việc tuyên truyền, khích lệ tinh thần dân tộc của cả nước bằng bức tranh " Việt Nam độc lập" được đăng trên tờ báo cùng tên xuất bản ngày 21-8-1941, và Người không quên đề lại bên dưới bức tranh bốn câu thơ:

"Việt Nam Độc Lập" thổi kèn loa

Kêu gọi dân ta trẻ lẫn già

Đoàn kết vững bền như khối sắt

Để cùng nhau cứu nước Nam ta!"

Tranh cổ động do Bác Hồ tự vẽ.

Trong Hồ Chí Minh toàn tập, tập 1, giữa trang 56 và trang 57, có một bức tranh do Nguyễn Ái Quốc vẽ, đăng trên báo Le Paria, được Hội đồng xuất bản ghi chú là "tranh đả kích". Tranh vẽ một người dân Việt gày gò kéo xe tay, trên xe có một quan chức Pháp béo tốt, tay cầm can, miệng ngậm xi-gà, nằm xoài người ra mà nói xen lẫn tiếng Việt và tiếng Pháp :'Mau lên, Incognito ! Fais voir que tu as du loyalisme !! Nom de Dieu!!!" . Bức tranh ấy, rõ ràng có tính chất và tác dụng cổ động chính trị. Một bức tranh sở dĩ là cổ động chính trị chính ở tính chất và tác dụng của nó, chứ người vẽ không ghi rằng tranh ấy là tranh cổ động chính trị.

Ở Việt Nam, còn có một loạt những tranh cổ động của các họa sĩ tên tuổi khác như : "Nước Việt Nam của Người Việt Nam"- Trần Văn Cẩn-1945, "Bảo vệ hòa bình"- Nguyễn Đỗ Cung-1959, "Toàn thế giới ủng hộ chúng ta"- Huỳnh Văn Gấm- 1963, "Không lực lượng nào ngăn cản nổi ý chí" - Lương Xuân Nhị- 1963, "Hòa bình hữu nghị"-Nguyễn Khang- 1964, " Đâu có giặc là ta cứ đi"-Văn Đa- 1964, "Không có gì quý hơn độc lập tự do"- Nguyễn Văn Tỵ- 1967...chứng tỏ chúng ta đã có một đội ngũ vẽ tranh cổ động thực sự hùng hậu. Với tất cả các họa sĩ lúc bấy giờ, vẽ tranh cổ động là để khẳng định lòng yêu nước, quyết tâm đánh đuổi giặc ngoại xâm ra khỏi bờ cõi của Tổ Quốc thân yêu.

Tranh cổ động của họa sĩ Văn Đa

Trước nay, trong chiến đấu cũng như xây dựng, tranh cổ động chính trị thực sự là vũ khí sắc bén, và trở thành một dạng nghệ thuật tạo hình độc đáo không trộn lẫn với bất cứ loại tranh nào khác. Có những bức tranh cổ động mãi mãi đi sâu vào trong ký ức của người dân Việt Nam như "Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân" của hai tác giả Nguyễn Thụ- Huy Oánh khắc họa hình ảnh Bác Hồ trong tư thế mặc áo lính cùng các chiến sỹ ra mặt trận.

Nhưng bên cạnh đó cũng có những bức tranh cổ động không phù hợp bị dư luận phê phán đã phải dỡ bỏ. Nhìn chung các tranh có ý thức cổ động phục vụ chính trị chưa được quan tâm đúng mức trong thời buổi kinh tế thị trường, nội dung bó buộc, kinh phí hạn chế. Tranh cổ động chính trị đòi hỏi phải đúng, có nghệ thuật hấp dẫn người xem, người nhìn.

Vũ khí sắc bén bị bỏ quên

Song, một điều đáng buồn là bây giờ sự nhiệt tình với tranh cổ động như các lớp họa sĩ đi trước đã không còn nữa, hay nói cách khác vũ khí nghệ thuật tiên phong đó đã không được mài giũa trong công cuộc đổi mới của đất nước! Sự vắng bóng tranh cổ động chính trị là hiện trạng của ngày hôm nay. Vậy làm sao để vực dậy, để trả lại vị trí của tranh cổ động chính trị như đã từng có trước đây, câu hỏi này có lẽ vẫn là một câu hỏi khó.

Tranh cổ động chính trị đòi hỏi nội dung phải khái quát, cô đọng, được thể hiện bằng hình thức nghệ thuật giản dị, dễ hiểu, có nghĩa là dùng ít màu, ít chữ mà vẫn khắc họa được nội dung tác giả muốn đề cập một cách sâu sắc, cụ thể. Bảng màu dùng cho tranh cổ động cũng không nên quá lòe loẹt, gây mất mỹ quan cho bức tranh mà nên tinh giản màu sắc, không lạm dụng quá nhiều màu để tạo nên những hình chắt lọc, hấp dẫn theo một chủ đề, tư tưởng của một tác phẩm cụ thể. Và có hai yếu tố luôn luôn được đề cao trong tranh cổ động chính trị đó là phải kịp thời và phải có tính quần chúng cao.

Không giống như một tác phẩm hội họa, đánh đố người xem phải cảm nhận, phải phân tích, nhận định thì tranh cổ động chính trị phải dễ hiểu nhưng không dễ dãi. Khi nhìn vào bức tranh, ai cũng hiểu ý tưởng tác giả muốn đề cập và tác giả đang tuyên truyền cho vấn đề gì. Đặc biệt tranh cổ động còn được đặt ở những nơi công cộng, đông người nên chúng có khả năng đối ngoại và giao lưu với công chúng một cách cực kì rộng rãi.

Lọt thỏm trong biển tranh hàng hoá

Khác với các thể loại tranh khác, tranh cổ động chính trị thuộc dạng "đặc biệt" khi chúng cần hơn ai hết sự quan tâm của Nhà nước về việc "đặt hàng" "tiêu thụ thành phẩm", không những thế còn phải chăm lo cả "đầu ra lẫn đầu vào" mới có thể phát huy được tất cả các tiềm năng, lợi ích của nó đem lại trong đời sống.

Nhà Phê bình lý luận Lê Quốc Bảo đã phát biểu " Tranh cổ động chính trị, loại tranh ít hiện diện trong đời sống hiện nay, lọt thỏm trong biển lớn tranh cổ động hàng hóa, tranh cổ động văn hóa phẩm. Tranh cổ động chính trị đã mất đi vị trí chủ đạo vốn có trong đời sống và nghệ thuật một thời". Hiện nay, đi bất cứ nơi đâu ở Việt Nam cũng thấy nhan nhản các biển quảng cáo tranh ảnh lớn nhỏ về các loại sản phẩm hàng hóa. Điều này là điều dễ hiểu vì phù hợp với nền kinh tế thị trường. Tranh  hàng hóa đang ngày một lên ngôi, đơn giản nhất, ai cũng có thể nhận ra thể loại tranh này đang chiếm một vị trí chủ yếu trên những trục đường giao thông lớn. Loại tranh về sách báo, văn hóa phẩm để quảng cáo cho một hoạt động nào đó cũng tràn lan không kém gì tranh hàng hóa, nhờ vào các tiến bộ về khoa học kĩ thuật, các phần mềm dùng cho việc "chỉnh sửa, in ấn" lên ngôi, đánh vào thị hiếu con mắt người xem, cứ nghĩ là đẹp nhưng lại là lai căng, thiếu bản sắc văn hóa dân tộc.

Tranh cổ động có ý nghĩa chính trị  và tác động lớn đến đời sống xã hội.  Từ vấn đề biển Đông đang nổi sóng, hơn lúc nào hết đây là một mảng đề tài rất hấp dẫn  và nguồn cảm hứng mạnh mẽ để các họa sĩ thể hiện tranh cổ động có thể khai thác và thả sức sáng tạo.

Trích dẫn từ: http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-07-05-mot-vu-khi-sac-ben-bi-bo-quen

Bệnh hoài cổ và lý sự của "đường lưỡi bò"

Nói về cái lý "nhắc đến tên tôi có nghĩa là của tôi" của Trung Quốc, một bình luận của độc giả trên tờ Economist mỉa mai: "Biển Nam Trung Hoa nên nó là của Trung Hoa? Vậy là Ấn Độ Dương sẽ thuộc về Ấn Độ? Nếu đó là thật, có lẽ các quốc gia khác cũng nên nghiêm túc xem xét việc thay đổi quốc danh... Về phần Trung Quốc, có lẽ họ sẽ muốn đổi tên nước thành "Thái Bình Dương."

Từ biển Giao Chỉ tới đường lưỡi bò

Mông Cổ có chủ quyền không thể tranh cãi với các lãnh thổ từ biển Hoàng Hải ở Đông Á cho đến Châu Âu. Nơi nào đã từng in vó ngựa thảo nguyên, đã từng có tên trên bản đồ của đế chế Mông Cổ từ thế kỉ XII-XIII đều thuộc nước Mông Cổ hiện nay. Con cháu của Thành Cát Tư Hãn hoàn toàn có thể tuyên bố như vậy nếu sự ngộ nhận về biển Đông của Trung Quốc dựa trên "lịch sử" là đúng.

Biển Đông, được Trung Quốc gọi là Nam Hải, không thực sự xuất hiện nhiều trong cả đời sống văn hóa và chính trị của nước này trong một thời gian dài. Dễ thấy trong cả văn học và lịch sử Trung Hoa, chúng ta chỉ thường hay bắt gặp cái tên Đông Hải, vùng biển phía đông Trung Hoa lục địa, hơn là vùng biển phía nam vốn được coi là "hoang sơ "này.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, đối với Biển Đông, hầu hết bản đồ Trung Hoa vẽ về Việt Nam từ thế kỷ XV hoặc trước nữa cho tới đầu thế kỷ XX đều ghi biển cả phía đông Việt Nam là Giao Chỉ dương hay Đông Dương đại hải hoặc Đông Nam hải, đều có nghĩa là biển của Giao chỉ (tức Việt Nam) hay đơn giản là biển Đông (của Việt Nam).

Trên hai trang 11b và 12a trích từ sưu tập bản đồ Võ bị chí (ghi lại cuộc hành trình của Trịnh Hòa trong thời gian 1405-1433 đi từ Trung Quốc qua Ấn Độ dương tới Phi Châu) có vẽ nước ta tuy đơn giản nhưng cũng rõ ràng: Nước Giao Chỉ bắc giáp Khâm Châu Trung Quốc, nam giáp nước Chiêm Thành, đông giáp biển cả mang tên Giao Chỉ dương, tức biển của nước Giao Chỉ. Đây là tư liệu của Trung Hoa khắc vẽ về nước ta và biển cả thuộc về nước ta từ thế kỷ XV.

Nước Giao Chỉ với Giao Chỉ dương, trích từ bộ Võ bị chí. (Ảnh chụp lại từ tư liệu của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu)

Năm 1842, tác giả người Trung Hoa - Ngụy Nguyên xuất bản sách Hải quốc đồ chí mô tả và khắc vẽ bản đồ tất cả các nước trên thế giới và toàn thể năm châu bốn bể, theo phương pháp khoa học với kinh tuyến và vĩ tuyến. Trong sách này, Ngụy Nguyên đã vẽ hai bản đồ về Việt Nam. Trong đó, bản đồ thứ nhất vẽ sơ sài, chia nước ta ra hai phần (Việt Nam Đông đô và Việt Nam Tây đô). Ở ngoài khơi phía đông hai phần Việt Nam, Ngụy Nguyên ghi rõ là Đông Dương đại hải, tức biển Đông rất lớn. Cũng trong tác phẩm Hải quốc đồ chí, Ngụy Nguyên còn khắc vẽ bản đồ An Nam quốc với đường nét đúng kinh tuyến và vĩ tuyến rất rộng lớn. Ngoài khơi nước An Nam có ghi rõ Đông Nam hải, tức là biển Đông Nam.

An Nam quốc với biển Đông Nam hải, trích Hải quốc đồ chí. (Ảnh chụp lại từ tư liệu của Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu).

Vậy bằng cách nào và từ khi nào đã xuất hiện đường chữ U đứt khúc (hay "đường lưỡi bò" theo cách gọi phổ biện ở Việt Nam) để Trung Quốc vin vào đó khẳng định chủ quyền đối với 3/4 diện tích Biển Đông?

Tại hội thảo về an ninh Biển Đông do CSIS tổ chức ở Washington D.C trung tuần tháng 6, lần đầu tiên một học giả Trung Quốc đã phải chính thức thừa nhận đường chữ U đứt khúc ("Đường lưỡi bò" theo cách gọi phổ biến ở Việt Nam) là sự thừa kế từ giai đoạn Tưởng Giới Thạch cầm quyền.
Theo Giáo sư Tô Hạo, xuất phát từ "sáng kiến" của một người Trung Quốc vào năm 1930, năm 1947 Tưởng Giới Thạch đã cho vẽ thành bản đồ, nhưng chỉ lưu hành trong nước mà chưa có tuyên bố quốc tế. Nhưng đến 1949, khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời, nhà cầm quyền mới tại Trung Hoa lục địa lại in thành sách và mang dạy cho trẻ con.

"Bằng chứng lịch sử...rõ ràng?"

Chính quyền Trung Quốc cho rằng họ có những chứng cứ lịch sử "rõ ràng" để khẳng định chủ quyền trên biển Đông: đó là việc người Trung Hoa trong 2.000 năm qua với lực lượng hải quân hùng mạnh, đã đi lại tấp nập trên biển Đông từ Hải Nam cho đến tận Indonesia.

Ngư dân Trung Quốc cũng coi vùng này là nơi đánh bắt hải sản truyền thống, và những ai không tin vào các bằng chứng trên thì có thể nhìn vào những "di tích" tìm thấy trên các đảo thuộc vùng tranh chấp, gồm cả xương cốt của những người Trung Hoa từng đặt chân lên đây.

Thế nên, dù trong cả 2.000 năm lịch sử đó chưa có vua chúa Trung Hoa nào tuyên bố biển Đông là "lợi ích cốt lõi" của họ, thì vùng biển này vẫn nghiễm nhiên là lãnh thổ của Trung Quốc.

Khoan chưa nói đến đến bao nhiêu phần trăm số di tích tìm thấy trên đảo kia là "đồ xịn", thật là khó để thuyết phục bất kì ai rằng chừng đó là đủ để khẳng định chủ quyền lãnh hải cho một quốc gia. Điều này được chấp nhận thì chả khác nào coi những đống xương ở gò Đống Đa cũng là căn cứ xác định chủ quyền.

Quan điểm về những cuộc thám hiểm và buôn bán của thương nhân và hải quân người Hoa trên biển Đông lại càng mơ hồ hơn. Nếu "bằng chứng lịch sử" là đúng, người Anh có lẽ bây giờ là bá chủ của nhân loại, khi tàu thuyền của họ đi lại tấp nập trên khắp các vùng biển trên thế giới vào thời kỳ hưng thịnh nhất của thực dân Anh, trong đó có cả vùng biển Đông Hải của Trung Quốc.

Lý sự của cái tên

Tên gọi quốc tế được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay của biển Đông là biển Nam Trung Hoa (South China Sea). Đó đơn giản chỉ là tên gọi của những người châu Âu giao thương với Trung Quốc qua con đường biển Đông vào thời cận đại, hoàn toàn không có ý nghĩa về mặt chủ quyền.
Và trong bài viết mới đây nhất của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu đã lý giải rất rõ ràng vì sao từ biển Cochinchina (Giao Chỉ gần Trung Hoa), người phương Tây đã ghi sai nhầm là biển China.

Tuy vậy, nhiều người Trung Quốc vẫn lầm tưởng rằng cái tên Nam Trung Hoa đồng nghĩa với việc biển Đông là chủ quyền của Trung Hoa. Trong các bài viết của China Daily, tờ báo tiếng Anh hàng đầu của Trung Quốc, tên gọi biển Nam Trung Hoa nhiều khi còn được dùng là " vùng biển phía Nam của Trung Quốc" (China's South Sea).

Sự "lầm tưởng" này mang lại những tác hại vô cùng nghiêm trọng: một mặt kích động chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi trong chính người dân Trung Quốc, một mặt cũng khiến cho tiếng nói của các quốc gia ASEAN có tranh chấp trên biển Đông cũng bị yếu thế hơn trong truyền thông quốc tế.

Chẳng thế mà trong đầu tháng 6 vừa qua, Philippines vừa tuyên bố sẽ gọi biển Đông là biển "Tây Philippines" (West Philippines Sea), thay vì tên biển Nam Trung Hoa mà họ vẫn thường sử dụng. Thậm chí có một số ý kiến cho rằng nên đổi hẳn tên quốc tế của biển Đông là biển Đông Nam Á (South East Asia Sea) để xóa hẳn sự mập mờ trong tên gọi này.

Nói về cái lý "nhắc đến tên tôi có nghĩa là của tôi" của Trung Quốc, một bình luận của độc giả trên tờ Economist mỉa mai: "Biển Nam Trung Hoa nên nó là của Trung Hoa? Vậy là Ấn Độ Dương sẽ thuộc về Ấn Độ? Nếu đó là thật, có lẽ các quốc gia khác cũng nên nghiêm túc xem xét việc thay đổi quốc danh... Về phần Trung Quốc, có lẽ họ sẽ muốn đổi tên nước thành "Thái Bình Dương."

Trích dẫn từ: http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-07-04-benh-hoai-co-va-ly-su-cua-duong-luoi-bo-