Hãy tưởng tượng, với lưới điện chập chờn, hay bị cúp thất thường, hệ
thống đèn giao thông không hoạt động, lúc đó, những cảnh sát giao thông sẽ rất
vất vả để xử lý phân luồng... Một giải pháp hữu hiệu, tiết kiệm đến 80% điện
năng sẽ xóa đi mối lo đó. Ðó là sáng kiến "Ðèn giao thông thông minh"
của nhóm các nhà khoa học của Công ty Thăng Long (Bộ Công an).
 |
| Ðèn giao thông thông minh - một giải pháp hữu hiệu. |
Vấn đề điện năng là một trong những
vấn đề nhiều nhà quản lý, khoa học đang phải suy nghĩ, làm thế nào để có giải
pháp năng lượng thay thế an toàn, tiết kiệm. Chính vì vậy, sau nhiều năm nghiên
cứu, thử nghiệm, đến nay, sản phẩm "đèn giao thông thông minh" của
nhóm các nhà khoa học do Kỹ sư Vi Toàn Nghĩa, người chủ trì nghiên cứu đề tài
của Công ty Thăng Long đã được ra đời. Ưu điểm của hệ thống đèn này là tại các
nút giao thông, đèn được chiếu sáng liên tục nhờ một bộ nguồn dự phòng tự động
bật trong trường hợp điện lưới mất hoặc không ổn định. Khi mất điện hệ thống
đèn tín hiệu giao thông thông minh sẽ tự chuyển sang chế độ chạy ắc-quy chỉ
trong 1/30 giây nhưng vẫn hoạt động bình thường.
Các nhà khoa học cũng mạnh dạn sử
dụng đèn Led, một loại đèn đang được thế giới ưu chuộng vì hiệu quả chiếu sáng
và siêu bền, tiết kiệm điện. GS Nguyễn Xuân Chánh, nguyên Viện trưởng Viện Vật
lý Kỹ thuật (Ðại học Bách khoa Hà Nội) nhận xét về tính ưu việt của đèn Led: Từ
những năm 70 của thế kỷ 20, thế giới đã khá phổ biến loại đèn nhỏ như hạt đỗ
xanh gọi là Led (đi-ốt phát quang). Ðiều đặc biệt là mọi người có thể bấm hàng
chục lần, hàng trăm lần vẫn không lo hỏng bóng, trong khi đó nếu sử dụng bóng
đèn truyền thống như đèn sợi đốt, đèn la-lo-gen, đèn huỳnh quang thì điều này
là không tưởng. Về tuổi thọ trung bình của đèn lên tới 80 nghìn giờ đến 100
nghìn giờ, trong khi đó, bóng đèn sợi đốt có tuổi thọ từ 700 đến 800 giờ và đèn
com-pact huỳnh quang có tuổi thọ từ 7.000 đến 8.000 giờ. Báo cáo mới nhất của
Bộ Năng lượng Mỹ cũng cho rằng, nếu 50% việc chiếu sáng ở Mỹ hiện nay được thay
thế bằng cách chiếu sáng dùng Led, nước Mỹ sẽ tiết kiệm được 41GM điện (GM:
gigawatt-tỷ watt). Chính vì ưu điểm trên, nhóm các nhà khoa học đã quyết định
sử dụng đèn Led vào hệ thống đèn giao thông thông minh.
Với những thử nghiệm của mình, các
nhà khoa học tính toán, hệ thống đèn thông minh có thể tiết kiệm điện năng đến
80% so với đèn sợi đốt thông thường. Nếu sử dụng năm bóng đèn giao thông liên
tục sáng, mỗi bóng 100W/h, sẽ tiêu tốn 500W/h, nếu dùng bóng đèn Led thì chỉ
tiêu tốn 100W/h cho cả năm bóng cùng sáng trong một giờ. Ngoài ra, không chỉ áp
dụng trên hệ thống tín hiệu giao thông tại các thành phố lớn mà còn có thể áp
dụng trên những tuyến đường cao tốc, đường dành riêng cho tàu hỏa. Một ưu điểm
nổi bật nữa của hệ thống này là khả năng điều khiển tự động, không phụ thuộc
vào người điều khiển.
Nếu như trước đây, hệ thống điều
khiển tín hiệu giao thông trên địa bàn cả nước rất thụ động nhưng với sáng chế
mới này, người cảnh sát giao thông có thể chủ động điều khiển về thời gian của
đèn tín hiệu giao thông nơi họ đang đứng. Các nhà khoa học đã đưa vào hệ thống
lập trình sẵn cho hệ thống đèn về thời gian, còn khi xảy ra tai nạn thì cảnh
sát giao thông có thể đứng cách xa để chỉ huy qua hệ thống loa được gắn trên
cột đèn. Khi đó, các chủ phương tiện tự tìm đường phù hợp với lộ trình của
mình, tránh ùn tắc như hiện nay thường gặp. Khi mất điện, hệ thống tự động
chuyển sang dùng điện của bình ắc-quy tại một chốt giao thông nào đó có lắp hệ
thống đèn này. Hệ thống ắc quy có thể giúp cho đèn tín hiệu giao thông hoạt
động trong 10 ngày. Ngoài ra, còn có một bộ điều khiển rất nhỏ gọn có gắn liền
với trung tâm của cảnh sát giao thông, khi có chuyện bất thường hoặc có đoàn xe
ưu tiên thì chỉ cần điều khiển qua hệ thống phát thanh. Ðiều này giúp cho việc
điều khiển tín hiệu giao thông linh hoạt, không cứng nhắc ấn định thời gian
chuyển từ tín hiệu xanh sang đỏ hoặc ngược lại. Như vậy, tình trạng ùn tắc giao
thông vào mỗi giờ cao điểm nhờ đó cũng được hạn chế.
Ðiểm quan trọng, các nhà khoa học đã
chú ý đến việc tái sử dụng cơ sở hạ tầng của hệ thống đèn giao thông cũ. Với
những nghiên cứu của mình, nếu được áp dụng, về hình thức gần như không thay
đổi bởi chỉ cần thay thế các bộ phận bên trong của những cột đèn. Do đó, khi
được áp dụng đại trà, sẽ không có sự thay đổi lớn, vốn đầu tư cũng nhỏ... Hiện
nay, hệ thống đèn tín hiệu giao thông đang tiêu thụ một lượng điện khá lớn, vì
thế, hy vọng những gì mà hệ thống đèn giao thông thông minh đem lại, chúng ta
sẽ giảm được lượng điện tiêu thụ đáng kể cho tín hiệu giao thông và ứng phó kịp
thời khi nguồn điện không ổn định, mất điện...
* "Ðèn giao thông thông minh" là đề tài nghiên cứu cấp Bộ
của Công ty Thăng Long thuộc Tổng cục Hậu cần (Bộ Công an). Công trình nghiên
cứu mang tên: "Nghiên cứu, thiết kế hệ thống hỗ trợ điều khiển đèn tín
hiệu giao thông TL-07 trong điều kiện lưới điện không ổn định hoặc mất điện tạm
thời". Ý tưởng ra đời đề tài cũng bắt nguồn từ yêu cầu của thực tế là
trình trạng thường xuyên tắc kẹt đường do lưu lượng xe tham gia giao thông quá
lớn.
LÊ HẠNH