Sáng nay (22/11), Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng đã “mở hàng” trả lời chất vấn với nhiều vấn đề “nóng” về bauxite, thiếu điện, thủy điện xả lũ, nhập siêu quá lớn…
Dự án bauxite: Công trình quan trọng về an ninh, quốc phòng
Dự án bauxite Tây Nguyên, sau khi có kiến nghị dừng dự án từ phía nhiều nhà khoa học, tiếp tục là vấn đề đại biểu còn băn khoăn, khúc mắc.
Không e ngại, đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) chất vấn: “Có phải quá mâu thuẫn không khi triển khai dự án bauxite tại địa bàn thiếu nước và thiếu điện như Tây Nguyên?”
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trả lời rành rọt: “Quyết định đặt nhà máy bauxite ở đâu đã được Chính phủ cân nhắc kỹ và báo cáo với Bộ Chính trị.
Đây là dự án trọng điểm quốc gia, vì vậy việc cân nhắc đặt ở đâu không chỉ tính riêng đơn thuần về mặt kinh tế, mà phải xem xét tổng thể. Đặt ở Tây Nguyên vì lợi ích của địa phương, người dân phải hy sinh nhiều cho việc khai thác chế biến khoáng sản thì họ cũng có quyền hưởng lợi từ dự án mang lại.”
“Về vấn đề thiếu nước, hiện các hồ chứa đều có thể cung cấp đủ cho sản xuất và sinh hoạt của người dân địa phương. Còn thiếu điện, thì là khó khăn chung, đặt ở đâu cũng cần phải giải quyết”, Bộ trưởng giải thích.
GS Nguyễn Lân Dũng (ĐB Đắk Lắk) bày tỏ chưa yên tâm về độ an toàn của dự án. Lý do là vì hồ bùn đỏ ở trên quá cao và độc tính của bùn đỏ là rất lớn, “ngửi phải hơi bùn đỏ là có thể bị ung thư”.
Vị đại biểu là nhà khoa học này yêu cầu Bộ trưởng làm rõ: “Việc chống thấm đã được xem là bảo đảm tuyệt đối hay chưa? Dung dịch kèm theo bùn đỏ được tập trung vào các giếng để thu hồi nước và bơm tuần hoàn trở lại nhà máy để thu hồi kiềm sử dụng có rủi ro nào không?”
“Xin hỏi Bộ trưởng làm sao bảo đảm được an toàn cho quá trình vận chuyển khối lượng dung dịch có PH cao hơn từ 11 đến 13 lần, dung dịch này có ăn mòn các đường ống dẫn hay không? Làm sao để tách nước ra để thu hồi được kiềm tái sử dụng?”
Tư lệnh ngành công thương đã “xin khất” trả lời trực tiếp câu hỏi này, vì “có nhiều vấn đề về kỹ thuật nên sẽ trả lời đại biểu bằng văn bản…”.
Bộ trưởng cũng “trấn an”: “Bộ Côn thương đã đề nghị đưa dự án khai thác bauxite vào công trình quan trọng về an ninh, quốc phòng. Đối với các dự án Nhân Cơ và Tân Rai, Bộ Chính trị sẽ thẩm định lại hiệu quả, chủ đầu tư không được phép thẩm định”.
Nhiệt điện: Nhà thầu TQ dùng công nghệ thấp?
Chuyển tải bức xúc của cử tri, các đại biểu cũng đặt câu hỏi truy trách nhiệm để tình trạng thiếu điện tái diễn trầm trọng, mặc dù đã có sơ đồ quy hoạch phát triển điện.
Trong đó, nhiều nhà máy nhiệt điện vừa đi vào hoạt động đã gặp sự cố. Đại biểu Vũ Quang Hải đặt câu hỏi: Liệu đây có phải do năng lực nhà thầu của Trung Quốc? Và nếu không đáp ứng được nhu cầu thì tại sao chúng ta vẫn chọn?”
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng bình tĩnh trả lời: Chưa có thông tin chính thức là nhà thầu Trung Quốc đưa công nghệ thấp vào VN. Khi đấu thầu bao giờ cũng nêu yêu cầu kỹ thuật trước. Trước kia yêu cầu bắt buộc là phải có xuất xứ từ các nước G7, nhưng bây giờ thì không còn quy định đó.
Các nhà thầu Trung Quốc được chọn vì họ cạnh tranh hơn về giá. Tuy nhiên, với một số nhà máy nhiệt điện, những phần hư hỏng chủ yếu rơi vào thiết bị phụ, còn những thiết bị chính như máy phát, lò hơi thì không xảy ra vấn đề gì.
“Chúng ta lựa chọn là có cơ sở pháp lý. Còn có sự cố gì thì phía nhà thầu phải có trách nhiệm khắc phục”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Không đồng tình với trả lời này, đại biểu Phạm Thị Loan (Hà Nội) nêu ý kiến: “Nếu đến bây giờ Bộ trưởng chưa thấy nhà thầu Trung Quốc có đưa công nghệ thấp hay không thì là chuyện lạ và cần phải xem lại”.
Đại biểu Loan cũng đề nghị nên sửa Luật đấu thầu để “mua những cái mình muốn mua...."
Trước ý kiến của đại biểu Loan “đụng” vào Luật do mình “chắp bút”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Võ Hồng Phúc đã đứng lên “thanh minh”.
Ông Phúc thừa nhận, qua kiểm tra một số dự án nhiệt điện đều có vấn đề trục trặc về kỹ thuật. Có vấn đề là chọn nhà thầu chưa hợp lý.
“Trong Luật đấu thầu, việc chọn nhà thầu phải căn cứ vào yếu tố kỹ thuật trước, sau đó mới lựa chọn dự án. Những nhà thầu nào không đủ năng lực kỹ thuật sẽ không được chọn. Tuy nhiên, việc chọn nhà thầu là phụ thuộc vào năng lực của chủ đầu tư, chứ không nên nói là do Luật”, Bộ trưởng giãi bày.
Đề nghị Trung Quốc tăng cường hàng nhập khẩu của VN
Về quản lý xuất nhập khẩu, đại biểu Phạm Thị Loan (Hà Nội) đặt câu hỏi: Hiện nay tình trạng nhập siêu của chúng ta quá cao, đặc biệt nhập siêu của Trung Quốc lên đến 90% Vì sao nhập siêu của nước lại cao như vậy và có biện pháp nào giảm cán cân nhập siêu nói chung và nhập siêu từ Trung Quốc nói riêng?
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thừa nhận: Nhập siêu vẫn đang là thách thức lớn. Tuy nhiên, nhập siêu cao là do nhập các nguyên vật liệu để đầu tư phát triển, đẩy mạnh sản xuất.
Đặc biệt, nhiều loại máy móc, thiết bị VN chưa sản xuất được, đây lại là các mặt hàng chiếm tỷ lệ lớn. Các nguyên vật liệu thì hoặc là chưa sản xuất đủ hoặc chưa sản xuất được.
Ông dẫn chứng: Ngành dệt may, mặc dù kim ngạch xuất khẩu năm nay đạt mức kỷ lục 11 tỷ đô la nhưng cũng phải nhập khẩu nguyên liệu rất lớn, 43% là nguyên liệu trong nước, còn lại gần 60% là nhập khẩu.
Trong cơ cấu hàng nhập khẩu, 93% vẫn là các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, còn lại là hóa mỹ phẩm. Do vậy, vẫn phải duy trì việc nhập khẩu các mặt hàng này.
Mặt khác, chính tâm lý của một bộ phận người tiêu dùng thích hàng nhập ngoại cũng dẫn đến nhập siêu cao.
Về vấn đề tỷ lệ nhập siêu từ Trung Quốc quá cao, lên tới 90%, Bộ trưởng Hoàng cho biết: Chính phủ đã triển khai các biện pháp cân bằng cán cân thanh toán. Vừa qua đã thực hiện ký kết bản quy hoạch thương mại 5 năm giữa VN và Trung Quốc, theo xu hướng cải thiện nhập siêu.
Đồng thời VN cũng ký kết với Bộ Thương mại Trung Quốc, đề nghị tăng cường nhập khẩu hàng VN. Phía Trung Quốc cũng đã chỉ đạo các doanh nghiệp và địa phương thực hiện bản cam kết này.
“Ngoài ra, chúng ta cũng đang thực hiện tích cực việc giới thiệu quảng cáo hàng hóa của VN với người tiêu dùng Trung Quốc thông qua các hội chợ”, Bộ trưởng cho biết.
| Dừng dự án thủy điện tác động xấu đến môi trường |
|
|
Nguyễn Yến
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét