thể chế chính trị

1 số cách phân loại quốc gia :

v Mô hình dân chủ

Ø “Mô hình dân chủ-tự do” (Liberal-democratic model)

Ø “Mô hình dân chủ tập trung( centralized democratic model)

Ø “Mô hình chuyên quyền độc đoán” (autocratic model)

Thể chế “Dân chủ-tự do” (Liberal-democratic)

v “Quyền lực của dân”, bộ máy được lựa chọn từ đại diện của dân, chịu trách nhiệm trước dân

Ø Sự tham gia rộng rãi và sự kiểm soát cơ bản đối với CP: có hơn 1 đảng cạnh tranh vì quyền lực chính trị, bầu cử định kỳ trên nguyên tắc phổ thông đầu phiếu.

Ø Các nhóm áp lực (công đoàn, vận động hành lang..) được tự do hoạt động và tìm cách ảnh hưởng đến quyết định của chính phủ

Ø Các quyền tự do cơ bản: ngôn luận, hội họp, tín ngưỡng, không kiểm duyệt, không bắt bớ tuỳ tiện, tự do phê phán chính phủ

Ø Quyền lực của chính quyền TW phải được hạn chế và quy định bởi pháp luật và phân định giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp

Ø Hạn chế sự kiểm soát chính trị đối với các lĩnh vực XH và KT

Ø Các nền dân chủ tự do điều hành bởi lực lượng dân sự , cạnh tranh công khai và bằng con đường phi vũ lực

Thể chế dân chủ-chuyên chế (totalitarian-democratic)

v Quyền lực của chính phủ là tuyệt đối và vô điều kiện trong việc phán xét toàn bộ đời sống của một con người

Ø Kinh tế được chỉ đạo và quản lý tập trung

Ø Một đảng vượt trội về chính trị và hợp pháp

Ø Một hệ tư tưởng chính thức

Ø Tư pháp và truyền thông bị kiểm soát

Ø Sử dụng vũ lực khi cần thiết

Thể chế chính trị chuyên quyền (autocratic)

v Không khuyến khích và cho phép sự tham gia chính trị của quần chúng thông qua một đảng phái hoặc hiệp hội

v Không có phương tiện đủ khả năng kiểm soát, điều hành hiệu quả đời sống XH hoặc một nền KT

v Không có một hệ tư tưởng chính trị thống trị (mà chủ yếu là chủ nghĩa dân tộc)

v Sử dụng vũ lực thường xuyên

v Quyền lực chính trị ít được thể chế hoá

v Tự do dân sự và hệ thống tư pháp bị kiểm soát

v Điều hành tuỳ tiện, không tôn trọng pháp luật

v Các nước: Ảrập Xêút, Ethiopia, Nêpal, Algiêri, Ai Cập